Problem pasożytów jelitowych u psów zaprzęgowych w Polsce
Problem pasożytów jelitowych u psów zaprzęgowych w Polsce
Anna Bajer1), Małgorzata Bednarska1) i Anna Rodo2)
1) Zakład Parazytologii, Instytut Zoologii, Wydział Biologii, Uniwersytet Warszawski, Miecznikowa 1, 02-096 Warszawa, Polska
2) Zakład Patomorfologii Zwierząt, Katedra Patologii i Diagnostyki Weterynaryjnej, Wydział Medycyny Weterynaryjnej, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Nowoursynowska 159c, 02-766 Warszawa, Polska
Wstęp. Treningi i starty w zawodach stanowią znaczny wysiłek dla organizmu pracujących psów zaprzęgowych. Sezon wyścigowy trwa od jesieni do wiosny, największa liczba zawodów odbywa się od stycznia do marca każdego roku. W tym czasie odbywają się wyścigi rangi mistrzowskiej (Mistrzostwa Polski, Europy, Świata), na których wymagana jest najwyższa wydolność psów pracujących. Inwazje pasożytów jelitowych, takich jak krwiopijne włosogłówki czy tęgoryjce, mogą w znacznym stopniu obniżać wydolność wysiłkową psów i prowadzić do anemii.
Materiały& Metody: W drugiej połowie sezonu wyścigowego, od stycznia do kwietnia 2010 roku, przebadano 108 prób kałowych z 25 hodowli psów zaprzęgowych z terenu całej Polski. Dziewięć hodowli zaklasyfikowano jako ‘małe’ – liczące 1-3 psy; 16 hodowli jako ‘duże’, liczące od 4 do >30 psów. Stosując metodę flotacji na solance i test immunofluorescencji pośredniej (IFA; MeriFluor Cryptosporidium/Giardia) wykryto inwazje 3 gatunków nicieni i 3 gatunków pierwotniaków jelitowych u psów pracujących.
Wyniki: Ogółem pasożyty jelitowe stwierdzono u 68% psów zaprzęgowych (73/108). W 51 próbach (47%) wykryto jaja przynajmniej jednego gatunku nicienia; dwa gatunki zidentyfikowano u 13% psów, trzy gatunki stwierdzono u dwóch psów. Najczęściej wykrywano inwazje tęgoryjców Uncinaria stenocephala- w 36% hodowli (9/25), u 34% psów. Inwazje Toxocara canis stwierdzono w 36% hodowli (9/25), u 17% psów. Najrzadziej wykrywano inwazje włosogłówki Trichuris vulpis- w 20% hodowli (5/25), u 13% psów.
Ogółem cysty/oocysty pierwotniaków jelitowych stwierdzono u 31% psów. Najczęściej wykrywano Giardia spp. (54% hodowli [13/24], 28% psów), następnie Cryptosporidium spp. (37.5% hodowli [9/24], 13% psów), oraz w 1 przypadku inwazję Eimeria spp. (0.9% prób). Prawie dwukrotnie częściej stwierdzano inwazje pierwotniaków u psów wolnych od nicieni (39%), w porównaniu do psów zarażonych nicieniami (22%).
Przeprowadzono analizę czynników wpływających na zarażenie pasożytami- wielkość hodowli, wiek i płeć żywiciela, stosowanie antyhelmintyków. Głównymi czynnikami wpływającymi na bogactwo pasożytów były wielkość hodowli i rodzaj/częstość kuracji antypasożytniczych. Rozprzestrzenienie nicieni było znacznie wyższe w dużych hodowlach w porównaniu do małych oraz w hodowlach, w których odrobaczenia przeprowadzane były rzadko (2-4 razy/ rok) lub wcale, lub przy użyciu środków nieskutecznych przeciwko inwazjom tęgoryjców i włosogłówek.
Wnioski: W porównaniu do badań prowadzonych kilka lat wcześniej u psów zaprzęgowych w Polsce, stwierdzono znaczący wzrost ekstensywności zarażeń nicieniami i utrzymywanie się wysokiego odsetka inwazji pierwotniakami jelitowymi z rodzaju Cryptosporidium i Giardia. Szczególnie niepokojący jest wysoki odsetek hodowli i psów pracujących zarażonych groźnym także dla ludzi gatunkiem nicienia, jakim jest Toxocara canis.
2010-05-03 00:00:00 Anna Bajer, Małgorzata Bednarska i Anna Rodo
